Środa, 20 września 2017, Eustachego, Filipiny, Faustyny

Aspiryna czy paracetamol? Oto jest pytanie

Sezon jesienno zimowy zawsze wiąże się ze wzrostem zachorowań na infekcje górnych dróg oddechowych. Bóle gardła, katar, kaszel, bóle mięśni i podwyższona temperatura ciała to typowe objawy przeziębienia. Z reguły, w takiej sytuacji, sięgamy do domowej apteczki po leki. I tu pojawia się pytanie – co wziąć?

Wybór popularnych leków jest bardzo duży. Kuszeni reklamami, zachwalającymi wyjątkową wręcz skuteczność takiego czy innego specyfiku, dokonujemy wyboru. W praktyce, niezależnie od nazwy handlowej wybieramy jedną z trzech, starych, znanych substancji chemicznych. Najpopularniejszy obecnie jest chyba paracetamol, który występuje jako lek prosty pod nazwami: Paracetamol, Apap, Codipar, Efferalgan, Panadol, oraz jako lek złożony, czyli zawierający różne dodatki: Coldrex, Fervex, Gripex, Tabcin i wiele innych.

Bardzo popularne są też pochodne kwasu acetylosalicylowego: Aspirin, Polopiryna S, Alka-Prim, Alka-seltzer, Acard, Bestpirin,  Encopirin, Upsarin oraz preparaty złożone takie jak Etopiryna, Asprocol, Aspirin C itd. Czytając te nazwy wielu się zapewne zdziwi. Alka-Prim i Alka-seltzer kojarzą się raczej z leczeniem skutków przedawkowania alkoholu a Acard czy Bestpirin z chorobą wieńcową. Tako efekty wtórne reklamy. Podobnie jak z Goździkową i Etopiryną, którą mało kto kojarzy z Polopiryną. Trzecią dużą grupą leków stosowanych przeciwgorączkowo i przeciwbólowo są pochodne ibuprofenu. Podobnie jak poprzednie i te mogą występować jako preparaty proste lub złożone. Przykładowe nazwy handlowe brzmią jak przegląd reklam telewizyjnych (Ibum, Nurofen, Ibuprom oraz mnóstwo wersji złożonych typu Ibuprom Zatoki czy Ibum Grip).

Od czego więc zacząć?

Aspiryna to najstarszy lek tego typu, zsyntetyzowany w 1897 roku, do dziś stosowany i do dziś uważany za złoty standard pierwszorzutowego leczenia przeciwbólowego. Dobrze działa przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie. Nie powinna być stosowana u dzieci do 12 roku życia oraz u dorosłych z chorobą wrzodową, z tendencjami do nawracających krwawień z nosa lub np. alergią na ten lek.

Paracetamol działa silnie przeciwbólowo, dość silnie przeciwgorączkowo ale prawie wcale nie działa przeciwzapalnie. Jest reklamowany jako nieszkodliwy dla żołądka, w odróżnieniu od aspiryny. Nie ma jednak róży bez kolców. Toksyczność paracetamolu jest obecnie jedną z głównych przyczyn ostrej niewydolności wątroby. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie paracetamolu z alkoholem (addytywne działanie toksyczne alkoholu i paracetamolu).

Ibuprofen też nie jest idealny, a lista jego potencjalnych działań niepożądanych jest równie długa jak dwóch poprzednich.

Mimo wspomnianych, możliwych, ale na całe szczęście, nie tak częstych działań ubocznych (producent w ulotce wymienia większość kiedykolwiek opisanych działań ubocznych) w/w leków, można i należy je przyjmować pamiętając o podstawowych zasadach ostrożności.

Najważniejsze abyśmy zwracali uwagę na skład chemiczny leku i nie brali w ciągu jednego dnia kilka razy tego samego leku pod różnymi nazwami. Warto też pamiętać, że aspiryna i paracetamol nasilają wzajemnie swoje działanie. Bardzo ważnym jest też, aby zwracać uwagę na składniki dodatkowe leków złożonych. Częstym dodatkiem jest pseudoefedryna, stosowana w objawowym leczeniu nieżytu nosa (katar) i występująca w wielu lekach złożonych z różnych grup np. Ibuprom Zatoki, Ibum Grip, Aspirin Complex, Gripex Noc. Substancja ta może łatwo zostać przedawkowana i wywołać określone, niekorzystne konsekwencje (kołatania serca, niepokój, drżenia a nawet drgawki). Mam nadzieję, że wspomniane rady w zbliżającym się okresie świątecznym nie będą Państwu potrzebne.                                                                                                                                                                      dr nauk med. Jerzy Romaszko

 

© 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone.